PENSIOENOPBOUW - In eigen beheer, of verzekeren?

Voor het veiligstellen van de pensioenvoorziening voor de directeur-grootaandeelhouder (DGA) staan sedert de invoering per 01-01-2007 van de Pensioenwet, in principe een drietal mogelijkheden open:

a) volledig verzekeren bij een verzekeraar

b) volledig opbouwen in eigen beheer

c) een mix van beide mogelijkheden

Voor degenen die vóór deze datum al Eigen Beheer voerden, gelden overgangsmaatregelen.

Bij de pensioenopbouw in eigen beheer wordt van jaar tot jaar het bedrag berekend dat op de balans de pensioenverplichting weergeeft. Dat gaat tegenwoordig op basis van de zogeheten koopsom-methode. Daarmee wordt bereikt dat jaarlijks op de balans de juiste (actuarieel bepaalde) waarde van de tot dan opgebouwde pensioenaanspraken zijn weergegeven.

Omdat hier sprake is van een (aanzienlijke) schuld van de onderneming aan haar DGA is het uiteraard wel verstandig dat de ondernemer zorgt voor de activa waardoor de onderneming te zijner tijd haar pensioenverplichting jegens hem kan waarmaken. Voor de goede orde zij nog opgemerkt dat de (periodieke) pensioenuitkeringen ook door deze onderneming mogen worden uitgekeerd.

Wil de ondernemer bijv. door de verkoop van zijn onderneming bij pensionering niet afhankelijk zijn van diezelfde onderneming, hetgeen niet onlogisch is, dan kan hij uiteraard op dat moment de pensioenverplichting overdragen aan een pensioenverzekeraar.

Hij zal daarbij echter de door de pensioenverzekeraar verlangde koopsom moeten voldoen. Deze koopsom zal in principe afwijken van de pensioenverplichting in Eigen Beheer, omdat de grondslagen voor beide berekeningen verschillen.

De pensioenverplichting in een speciale onderneming (Pensioen-B.V.) onderbrengen kan hier ook, meestal al in de opbouwfase, maar uiteraard ook t.z.t. bijv. bij pensionering.

Welke keuze van veiligstellen de DGA moet maken is uitermate lastig. Aan beide methoden kleven voor- en nadelen. De voor- en nadelen hebben wij voor u op een rijtje gezet.

De liquiditeit wordt niet aangetast, door de pensioentoezegging wordt een belastingbesparing gerealiseerd (vennootschapsbelasting), waardoor de liquiditeit wordt verruimd.

2. Vrijheid van handelen:

De ondernemer kan het vermogen dat hij gaat vormen, om op de pensioendatum aan zijn pensioenverplichting jegens zichzelf te kunnen voldoen, naar eigen inzichten beleggen.

Nadelen eigen beheer:

De ondernemer die zijn pensioen in eigen beheer houdt, loopt grote risico's omdat de toekomstige pensioenuitkeringen afhangen van het wel en wee van de zaak. Het is helaas niet ondenkbeeldig dat in de loop der jaren van reële fondsvorming weinig of niets terecht komt.

In de praktijk vloeit de reserve dikwijls in bedrijfsmiddelen en wordt daardoor in hoge mate risicodragend. Bij uw in leven zijn op de pensioendatum zullen dan geen of onvoldoende middelen aanwezig zijn om de pensioenuitkeringen te verwezenlijken. Bovendien rijst de vraag wie de onderneming runt na pensionering van de ondernemer.

De pensioenpolis ondergebracht bij een verzekeraar is tot op zekere hoogte tevens afgeschermd van een eventueel faillissement. Bij het voeren van eigen beheer haalt de ondernemer dus een bedrijfsvreemd risico in huis, waarvan de achtergronden zelfs voor deskundigen zeer moeilijk peilbaar zijn.

De ondernemer loopt het risico dat bij zijn vroegtijdig overlijden een grote pensioenlast ontstaat ten behoeve van de nabestaanden (nabestaandenpensioenen). Het is hoogst ongebruikelijk dit risico in eigen beheer te houden; er kan immers ook niet voor op de balans worden gereserveerd en in een voorkomend geval een dergelijke (zeer) hoge verplichting op de balans opvoeren, is niet direct wenselijk. Dit bedrijfsvreemde risico kan dus het beste door middel van een overlijdensrisicoverzekering (tegen zeer acceptabele kosten) afgedekt worden.

a. Fiscale claim

Als de in de BV aanwezige reserve bij overlijden van de ondernemer terugvalt in de winst van de BV is daarover vennootschapsbelasting verschuldigd. Hiervoor kan in de opbouwfase een fiscale claimverzekering worden afgesloten, ter grootte van de verschuldigde vennootschapsbelasting over de vrijvallende pensioenreserve en de fiscale claimverzekering zelf.

b. Lang leven risico

Het is denkbaar dat de pensioengenietende ondernemer langer leeft dan statistisch verwacht mag worden. In de eigen beheer situatie kan het voorkomen dat het vermogen dan niet langer toereikend is om de pensioenen nog verder uit te keren. En de tendens, zo blijkt uit een reeks sterftetafels, is dat gepensioneerden steeds langer leven. Het zogenaamde langlevenrisico mag daarom geenszins worden onderschat.

3. Risico van arbeidsongeschiktheid

Het probleem bij het veiligstellen van de pensioenopbouw in geval van arbeidsongeschiktheid is de vraag of het financiële draagvlak van de onderneming nu en in de toekomst groot genoeg is om de pensioentoezegging waar te maken. Bij verzekering van de pensioentoezeggingen bestaat de mogelijkheid om vrijstelling van premiebetaling bij arbeidsongeschiktheid mee te verzekeren, zodat de pensioenopbouw ook in de periode van arbeidsongeschiktheid doorgaat.

Daarnaast is er het zeer waarschijnlijke probleem van de daling van het reguliere inkomen bij arbeidsongeschiktheid, waardoor direct al een aanzienlijke daling van het inkomen kan optreden

en dan veelal ook nog in een periode dat dat inkomen juist belangrijk is vanwege extra kosten, die niet altijd gedekt zijn door een ziektekostenverzekering of een wettelijke regeling.

4. Geen indexatie

Er kan in eigen beheer niet voor geïndexeerde pensioenen worden gereserveerd, behoudens bij een geïndexeerde middelloonregeling. Maar als de ondernemer besluit zijn pensioenaanspraken te gaan verzekeren, dan kan wel worden uitgegaan van stijgende pensioenen, waardoor wel min of meer waardevaste pensioenen kunnen worden verkregen.

5. Rendement op beleggingen

De zeer grote spreiding bij een verzekeringsmaatschappij gepaard aan een grote deskundigheid maakt een slagvaardig beleggingsbeleid mogelijk. Bij eigen beheer, vooral van kleinere bedragen, zal het theoretisch maximale rendement nooit behaald worden, in verband met beperkte mogelijkheden van spreiding, nog afgezien van het feit dat belegging van grotere bedragen ineens altijd leidt tot een betere uitgangspositie van de belegger.

De grote belegger kan veelal een beduidend hogere rente bedingen en heeft minder kosten. Het trachten te bereiken van dit maximale rendement door de kleinere belegger zal snel kunnen leiden tot onaanvaardbare risico's.

Het rendement op de beleggingen staat ook in meer of mindere mate onder druk omdat men rekening moet houden met eenmalige en doorlopende kosten zoals voor de notaris, actuaris, accountant, beleggingsdeskundige, maar ook beleggings- en administratiekosten.

6. Verkoop / overdracht aandelenpakket

In eigen beheer gehouden pensioentoezeggingen vormen meestal een grote verplichting van de BV in de toekomst. Een koper zal zelden de verplichting willen overnemen om de verkopende ondernemer levenslang een pensioen uit te keren. Rijst ook nog de vraag of de verkopende ondernemer met zijn pensioeninkomen afhankelijk wil zijn van een ander, tenzij dat wellicht een kind van hem is.

Immers, het langlevenrisico is moeilijk in te calculeren voor de koper. De overnemende partij zal daarom veelal eisen dat de pensioenverplichting afgestort wordt. De pensioenreserve vormt immers een schuld op de balans. De verkoopbaarheid van het aandelenpakket wordt hierdoor (aanzienlijk) verkleind.

De kosten verbonden aan eigen beheer worden veelal onderschat. Hiervoor is al aangegeven wie er beroepshalve betrokken (kunnen) zijn bij de eigen beheer voering. Samenvattend kan worden gesteld, dat het in het algemeen onjuist is te veronderstellen dat eigen beheer voeren de ondernemer een belangrijke kostenbesparing zal opleveren.

Wanneer we rekening houden met factoren als het zekerstellen van een onafhankelijk pensioen, het langleven risico, risico's bij vroegtijdig overlijden en deskundige en solide belegging, adviseert de Boelaars & Lambert Groep B.V. te Rotterdam de ondernemer de pensioenvoorziening, ook met een pensioen-B.V., bij een levensverzekeringsmaatschappij onder te brengen.

De Boelaars & Lambert Groep B.V. adviseert u in ieder geval het risico van de nabestaanden-pensioenen bij een vroegtijdig overlijden te verzekeren, alsook het arbeidsongeschiktheidsrisico voor de directe inkomstenderving.

Meer weten ? Bel : 010 – 4433412 of e-mail : info@boelaarsenlambert.nl